ThÜ Cûa Hòa ThÜ®ng Thích Quäng ñ¶
Gªi ñ MÜ©i Ngày 08/09/1994

Sàigòn, ngày 9 tháng 8 næm 1994

Kính gºi: Ông ñ MÜ©i, T°ng Bí ThÜ, ñäng C¶ng sän Vit Nam tåi Hà N¶i.

ThÜa ông T°ng Bí ThÜ,

Tôi kí tên dܧi Çây là Thích Quäng ñ¶, tæng sï PhÆt giáo, xin trình bày v§i ông mÃy vic nhÜ sau:

CÛng ngày hôm nay, cách Çây 49 næm, SÜ phø tôi là Hòa ThÜ®ng Thích ñÙc Häi, trø trì chùa Linh Quang, xã Thanh Sam, phû ­ng Hòa, tÌnh Hà ñông, Çã bÎ c¶ng sän git cht vào hÒi 10 gi© sáng ngày 19-8-1945 (tÙc ngày 12 tháng 7 næm t DÆu), ngày cách mång thành công, trên bãi cÕ trܧc Çình làng B¥t thu¶c phû ­ng Hòa tÌnh Hà ñông, cách chùa sÜ phø tôi hai cây sÓ, vì bÎ gán cho t¶i "Vit gian bán nܧc".

SÜ Bá tôi (tÙc là anh trong Çåo cûa SÜ phø tôi) là Hòa ThÜ®ng Thích ñåi Häi, trø trì chùa Pháp Vân (chùa Dâu) thu¶c tÌnh B¡c Ninh, cÛng Çã bÎ c¶ng sän b¡t vào næm 1946 và sau Çó Çã cht vì t¶i là Çäng viên Vit Nam QuÓc Dân ñäng.

SÜ T° tôi (tÙc ông n¶i trong Çåo) pháp húy Thích Thanh Quyt, trø trì chùa Trà LÛ Trung, phû Xuân TrÜ©ng tÌnh Nam ñÎnh, næm 1954, c¶ng sän vào chùa bäo T° tôi là dùng thuÓc phin tôn giáo ru ngû nhân dân, së bÎ qui ÇÎnh thành phÀn và ÇÜa ra ÇÃu tÓ. T° tôi s® quá phäi th¡t c° cht trܧc Ç khÕi bÎ ÇÃu tÓ së Çau ǧn.

Nay Çn lÜ®t tôi Çã bÎ c¶ng sän bÕ tù tåi nhà tù Phan ñæng LÜu ª Bà Chiu, Gia ñÎnh tØ ngày 6-4-1977 Çn ngày 12-12-1978, và bÎ ÇÜa ra lÜu Çày tåi xã VÛ ñoài huyn VÛ ThÜ tÌnh Thái Bình tØ ngày 25-2-1982 vì t¶i "làm vic tôn giáo cÛng là làm chính trÎ". ñn ngày 10-3-1982 thì mË tôi cÛng bÎ c¶ng sän b¡t ÇÜa ra xã VÛ ñoài Ç Çày cùng v§i tôi không bit vì t¶i gì, và mË tôi Çã cht m¶t cách thê thäm vào ngày 14 tháng 12 næm t Sºu (tháng 1 næm 1985) vì qúa thiu thÓn và rét mܧt. Còn låi m¶t mình tôi, tôi thÃy không th Ç cho mình cÙ tip tøc bÎ Çày äi m¶t cách vô t¶i, vô th©i hån, vô lÜÖng tâm, nên ngày 22-3-1992 (tÙc Çã bÎ Çày 10 næm 27 ngày), sau khi báo cho B¶ công an ª Hà N¶i bit, tôi Çã trª v Sàigòn và Çn nÖi vào ngày 25-3-1992. ñn ngày 20-4-1992, tôi låi nhÆn ÇÜ®c lnh cûa Sª công an thành phÓ trøc xuÃt tôi v min B¡c, nhÜng tôi Çã không tuân hành mnh lnh phi lí Ãy, không phäi vì tôi ham ª min Nam mà s® min B¡c, ngÜ©i tu hành ª Çâu cÛng ÇÜ®c, không s® kh° c¿c, nhÜng phäi làm cho Çúng luÆt pháp. Bªi vì tôi là ngÜ©i vô t¶i, có ÇÀy Çû mi quyn công dân, không ai có quyn Üa thì cho ª ghét thì Çu°i Çi m¶t cách tùy hÙng nhÜ næm 1982 ÇÜ®c. Nu tôi có t¶i thì cÙ chiu theo luÆt pháp hin hành, truy tÓ ra tòa xét xº phân minh, tôi së tuân hành phán quyt cûa tòa án. Tôi là m¶t công dân có thÙc, chÌ mong ÇÜ®c sÓng Çúng theo luÆt pháp và cÛng ÇÜ®c cai trÎ Çúng theo luÆt pháp, th thôi, chÙ tôi không mong gì hÖn cä. Vì ÇÜ®c nhÜ th cÛng Çã là may l¡m rÒi.

ThÜa ông T°ng Bí ThÜ, sª dï tôi k låi nh»ng cái cht Çau thÜÖng thê thäm cûa nh»ng bÆc thân quí nhÃt trong Ç©i tôi trên Çây, và s¿ giam cÀm Çày Ça ÇÓi v§i bän thân tôi suÓt mÜ©i mÃy næm, là Ç chÙng tÕ r¢ng tôi có Çû tÜ cách nhân danh nh»ng nån nhân cûa c¶ng sän Ç gºi Çn ông bän NhÆn ñÎnh Çính kèm, trong Çó, tôi Çã minh oan cho SÜ phø tôi, và nói lên nh»ng sai lÀm to l§n cûa Çäng C¶ng sän Vit Nam ÇÓi v§i dân t¶c nói chung và ÇÓi v§i PhÆt giáo nói riêng. Tôi hoàn toàn chÎu trách nhim v nh»ng Çiu tôi nói và s¤n sàng nhÆn lãnh mi hÆu quä mà có th dÅn Çn cái cht thê thäm nhÜ SÜ T°, SÜ Bá, SÜ Phø tôi, nhÜ mË tôi và nhÜ Quan Kì TÜ cht v tay TrÎnh VÜÖng là cùng.

NhÜng dù có bÎ git chæng n»a thì tôi cÛng cÙ nói lên nim tin v»ng ch¡c cûa tôi là chû nghïa C¶ng sän së không tÒn tåi lâu dài. Không phäi bây gi© tôi m§i có nim tin Ãy, mà nó Çã näy sinh trong tôi ngay tØ lúc 10 gi© sáng ngày 19-8-1945 (hÒi Çó tôi 18 tu°i) khi tôi nhìn SÜ phø tôi, hai tay bÎ trói b¢ng giây këm qu¥t v phía sau, c° Çeo hai tÃm bin vit mÃy ch» "Vit gian bán nܧc", m¶t tÃm trܧc ng¿c m¶t tÃm sau lÜng ÇÙng gi»a sân Çình làng B¥t, hai bên m¶t Çoàn ngÜ©i tay cÀm gÆy g¶c giáo mác, cÜ liêm bÒ cào ÇÙng canh gác. M¶t nhóm ngÜ©i mnh danh là quan tòa cûa Toà án nhân dân ÇÙng trên thm Çình Ç xº án. H b¡t SÜ phø tôi quì xuÓng sân Çình và cúi ÇÀu Ç nghe tòa luÆn t¶i. NhÜng SÜ phø tôi Çã không chÎu làm th. M¶t ngÜ©i tØ trên thm Çình bܧc xuÓng ÇÙng trܧc m¥t SÜ phø tôi, nói: "Mày là th¢ng Vit gian bán nܧc mà còn ngoan cÓ à?". Nói xong, h ÇÃm vào quai hàm thÀy tôi mÃy cái, m¶t dòng máu tØ trong ming SÜ phø tôi Ùa ra, chäy theo c¢m nhÕ xuÓng tÃm ÇÕ tÃm bin "Vit gian bán nܧc" ª trܧc ng¿c. LÆp tÙc h tuyên án tº hình rÒi ÇÜa SÜ phø tôi ra bãi cÕ trܧc Çình, máu tØ ming SÜ phø tôi tip tøc chäy ra, thÃm våt áo dài, nhÕ xuÓng sân Çình. Khi Çn bãi cÕ, h vÆt SÜ phø tôi n¢m nghiêng xuÓng rÒi m¶t ngÜ©i b¡n vào màng tai SÜ phø tôi ba phát súng løc, låi m¶t dòng máu ÇÕ tÜÖi phun lên th£ng t¡p và SÜ phø tôi cht lin tåi ch.

Dòng máu Ãy v§i hình änh SÜ phø tôi hai tay bÎ trói n¢m cht trên bãi cÕ máu me ÇÀy m¥t, hai tÃm bin "Vit gian bán nܧc" thÃm máu, våt áo thÃm máu, hai bàn chân thÃm máu, máu vÜÖng trên bãi cÕ, ch nào cÛng thÃy máu. TÃt cä nh»ng hình änh Ãy Çn nay Çã 49 næm rÒi mà tôi vÅn còn nh§ nhÜ in và tܪng chØng nhÜ m§i hôm nào Çó thôi. ThÆt là m¶t cÖn ác m¶ng.

Trong cÖn Çau ǧn t¶t cùng và hai hàng nܧc m¡t tuôn chäy, ngay tØ gi© phút Ãy, ngÒi trên bãi cÕ nhìn xác SÜ phø tôi, tôi Çã nghï c¶ng sän së không tÒn tåi lâu dài, l do c¶ng sän chû trÜÖng cæm thù ÇÃu tranh giai cÃp, Çánh và git ngÜ©i nhÜ th là ác quá, mà cái ác thì thÜ©ng không bn, lÎch sº Çã chÙng minh Çiu Çó. Bªi lë, tâm l ngÜ©i ta nói chung, tuyt Çåi Ça sÓ Çu yêu cái thin ghét cái ác, mà cái ngÜ©i ta ghét thì khó tÒn tåi lâu ÇÜ®c. 74 næm tÒn tåi (1917-1991) cûa ch Ƕ c¶ng sän Liên xô së không phäi là m¶t th©i gian lâu dài nu so v§i 215 næm tÒn tåi cûa triu Çåi nhà L tåi Vit Nam, mà theo giáo sÜ Hoàng Xuân Hãn, là m¶t triu Çåi thuÀn tØ nhÃt trong lÎch sº Vit Nam.

Th rÒi tØ næm 1975, tôi låi nhÆn ra thêm m¶t Çiu n»a, Çó là: theo luÆt t¿ nhiên Çào thäi, bÃt cÙ cái gì, hÍ Çáp Ùng ÇÜ®c nhu cÀu cûa con ngÜ©i thì dù có chôn nó Çi ngÜ©i ta cÛng Çào nó lên; trái låi, cái gì không Çáp Ùng ÇÜ®c nhu cÀu cûa con ngÜ©i thì së t¿ hûy dit. Sau khi th¿c s¿ sÓng dܧi ch Ƕ c¶ng sän, tôi nhÆn thÃy chû nghïa c¶ng sän không Çáp Ùng ÇÜ®c nhu cÀu cûa con ngÜ©i: v tinh thÀn thì bÎ kìm kËp, Çàn áp, v vÆt chÃt thì nghèo khó, Çói kh°, Çn ni bây gi© phäi Çi hc TÜ bän và theo kinh t thÎ trÜ©ng, thì c¶ng sän còn th¿c chÃt gì n»a, chÌ còn cái tên suông Çó thôi. Sª dï c¶ng sän ñông Âu và Liên xô cÛ Çã t¿ tiêu dit là vì nó Çã không Çáp Ùng ÇÜ®c nhu cÀu cûa con ngÜ©i. Không ai Çánh phá tiêu dit c¶ng sän, nhÃt là PhÆt giáo ch£ng bao gi© Çánh phá ai, mà trái låi Çã phäi luôn chÓng Ç« s¿ Çánh phá và Çàn áp cûa c¶ng sän nh¢m tiêu dit PhÆt giáo.

NhÜng, nhÜ tôi vØa nói ª trên, theo luÆt t¿ nhiên Çào thäi, v m¶t phÜÖng din nào Çó, Çåo PhÆt vÅn còn Çáp Ùng ÇÜ®c nhu cÀu cûa con ngÜ©i, cho nên khó tiêu dit ÇÜ®c l¡m. B¢ng c§ là tåi min B¡c hin nay, cÛng ngôi chùa trܧc kia bÎ c¶ng sän phá hûy, trØ nh»ng ngôi Çã bÎ san b¢ng làm ru¶ng cÃy lúa thì thôi, nh»ng ngôi nào còn nn cÛ trên ÇÃt cao, thì nhân dân Çã d¿ng lên mÃy gian nhà tranh, xã nào khá hÖn thì làm vài ba gian nhà gåch l®p ngói Tây (vì ngói c° cûa T° tiên bÎ ÇÆp phá ht rÒi) Ç có ch th© PhÆt. Nh»ng kinh sách in b¢ng ting Vit trܧc kia Çã bÎ ÇÓt ht, vì c¶ng sän cho là "væn hóa ÇÒi trøy", nay nhân dân vào min Nam mua kinh ÇÜa ra rÒi chép tay truyn cho nhau mà Çc tøng. NhÜ vÆy chÙng tÕ nhân dân vÅn còn cÀn Çn PhÆt giáo, trong khi Çó theo ch tôi bit, tØ sau næm 1954, tåi min B¡c, nhà nào cÛng phäi treo chân dung các lãnh tø c¶ng sän quÓc t "vï Çåi" nhÜ Karl Marx, Lénin, Stalin, Malankov, Mao Tråch ñông, Kim NhÆt Thành, v.v... nhÜng næm 1982 tôi bÎ ra Çày ª xã VÛ ñoài, tôi không thÃy nhà nào treo n»a, k cä các nhà Çäng viên!

Riêng ông Kim NhÆt Thành cûa B¡c Triu Tiên thì m§i cht gÀn Çây và Çäng c¶ng sän Vit Nam Çã dành trn ngày 17-7-1994 Ç "quÓc tang" cho ông Ãy. Tôi thit nghï nu ông Kim NhÆt Thành Çã giúp Ç« gì cho Çäng C¶ng sän Vit Nam, ho¥c vì tình "anh em nhÜ môi v§i ræng" gi»a nh»ng ngÜ©i c¶ng sän quÓc t v§i nhau, thì chÌ Çäng và m¶t triu tám træm nghìn Çäng viên Ç tang ông Ãy thôi, chÙ ông Kim NhÆt Thành Çã làm gì cho ÇÃt nܧc Vit Nam và bäy mÜÖi triu nhân dân Vit Nam có là Çäng viên Çäng c¶ng sän cä Çâu mà Çäng b¡t toàn dân phäi Ç tang Ãy, dù chÌ là m¶t ngày? Th sao Çäng C¶ng sän Vit Nam không làm m¶t ngôi Çn thÆt l§n ª ngay Hà N¶i Ç th© T° Hùng VÜÖng và tuyên bÓ lÃy ngày 10 tháng 3 âm lÎch - ngày gi T° - làm ngày QuÓc lÍ, nghÌ trn ngày Ç cho toàn dân có dÎp tܪng nh§ Çn công Ön cûa ÇÙc QuÓc T° và các bÆc tin bÓi Çã có công mª nܧc và d¿ng nܧc, nh© th ngày nay m§i có Çäng C¶ng sän Vit Nam? MÒ cha sao mình không khóc! Ông Kim NhÆt Thành là ngÜ©i ngoåi chûng thì Çäng C¶ng sän Vit Nam ÇÓi Çãi nhÜ th, còn ÇÓi v§i nh»ng ÇÒng bào ÇÒng chûng v§i nhau thì c¶ng sän Vit Nam låi b¡n git. CÙ mi khi tôi nh§ Çn hình änh SÜ phø tôi bÎ Çánh, bÎ b¡n ª trܧc Çình làng B¥t là lòng qu¥n Çau, xót xa và tûi h° cho nòi giÓng Låc HÒng bÓn nghìn næm væn hin.

HÖn n»a, hàng træm nghìn ngÜ©i Vit Nam Çã bÎ git håi trong cu¶c ÇÃu tranh giai cÃp, cäi cách tÓ kh° næm 1956 tåi min B¡c, m¥c dÀu sau Çó Çäng c¶ng sän Çã sºa sai, xin li (tÙc Çã git lÀm), nhÜng Çäng Çã làm "QuÓc tang" cho h chÜa? RÒi còn không bit bao nhiêu ngÜ©i Vit Nam tÎ nån Çã cht ÇuÓi ngoài bin khÖi tØ ngày 30-4-1975 thì sao? Ai Ç tang h? Nu toàn dân Vit Nam phäi Ç tang, thì Ç tang nh»ng ngÜ©i Ãy, chÙ không Ç tang ông Kim NhÆt Thành cûa B¡c Triu Tiên.

Trân trng kính chào ông T°ng Bí ThÜ.

Nay kính,

(k tên)
Thích Quäng ñ¶
T°ng ThÜ Kí Vin Hóa ñåo
Giáo H¶i PhÆt Giáo Vit Nam ThÓng NhÃt.

Bän sao kính gºi:
- HT Thích Huyn Quang, Quyn Vin Trܪng Vin Hoá ñåo GHPGVNTN.
- GHPGVNTN các cÃp trong nܧc và ngoài nܧc.
- Quí vÎ lãnh Çåo các tôn giáo bån "Ç kính tÜ©ng".