Hoâm nay, nhaân ngaøy Quaân Löïc 19.06.1994, ngöôøi vieát xin ghi laïi nhöõng giôø phuùt cuoái cuøng cuûa chuaån töôùng Traàn Vaên Hai ñeå chuùng ta cuøng suy gaãm vaø cuøng ñeå ñoát leân neùn höông töôûng nieäm caùc "Anh Huøng Vò Quoác Vong Thaân", ñaõ hy sinh cho coâng cuoäc chieán ñaáu chung cuûa daân toäc. Chi tieát veà thôøi gian coù theå laàm laãn, vì chuyeän keå caùch ñaây ñaõ hôn 15 naêm roài, nhöng noäi dung caâu chuyeän thì khoâng theå naøo sai laïc ñöôïc, vì caùi cheát cuûa chuaån töôùng Traàn Vaên Hai cuõng nhö moät soá töôùng laõnh khaùc cuûa Quaân Löïc Vieät Nam Coäng Hoøa ñaõ gaây aán töôïng maïnh trong taâm naõo ngöôøi vieát. "Toâi" trong baøi chính laø trung uùy Hoa.

"...Caên cöù Ñoàng Taâm, moät caên cöù quaân söï quan troïng naèm ngay yeát haàu treân cöûa ngoõ töø mieàn Taây veà Saøi Goøn. Moät ngaøy nhoän nhòp xe coä, keû ra ngöôøi vaøo, hoâm nay vaéng laëng nhö tôø... Luùc baáy giôø laø 14giôø 30 ngaøy 30.4.1975.

Sau khi theo vò tö leänh hoïp maët vôùi caùc só quan thuoäc quyeàn oâng laàn cuoái taïi caâu laïc boä só quan sö ñoaøn, toâi trôû veà phoøng rieâng trong daõy cö xaù só quan ñoäc thaân ñeå thu xeáp ñoà ñaïc caù nhaân vaø chôø lònh. Môùi caùch ñaây 2 tieáng ñoàng hoà thoâi, sau khi nhaän ñöôïc leänh ñaàu haøng cuûa toång thoáng Döông Vaên Minh vaø chôø "phía beân kia" ñeán baøn giao, chuaån töôùng Tö Leänh ñaõ trieäu taäp taát caû só quan vaø oâng ñaõ ngoû lôøi caùm ôn cuøng chaøo töø giaõ caùc só quan thuoäc caáp cuûa mình, ñoàng thôøi oâng ra lònh cho taát caû moïi ngöôøi trôû veà gia ñình thu xeáp cho vôï con, traùnh ñuïng ñoä vôùi quaân ñòch, ñoå maùu voâ ích. Ñuùng 15 giôø, ñieän thoaïi Tö Leänh goïi toâi leân vaên phoøng cuûa oâng. Sau leã nghi chaøo kính nhö thöôøng leä, toâi ñöùng nghieâm ñôïi lònh. Khaùc vôùi moïi ngaøy, chuaån töôùng Tö Leänh khoâng ngöôùc nhìn toâi, oâng ngoài im nhö pho töôïng goã, döôøng nhö oâng ñang suy tö moät ñieàu gì... Moät luùc sau oâng ra daáu cho toâi ngoài xuoáng chieác gheá tieáp khaùch, tröôùc baøn laøm vieäc cuûa oâng. Khi toâi ñaõ an toïa, oâng môùi baét ñaàu leân tieáng moät caùch töø toán:

"Anh caùm ôn em ñaõ ôû beân caïnh anh trong giôø phuùt cuoái cuøng naøy. Vaän nöôùc ñaõ ñeán hoài nhö vaäy, khoâng theå laøm gì hôn ñöôïc. Laø quaân nhaân chuùng ta phaûi tuyeät ñoái chaáp haønh lònh thöôïng caáp ".

Sau ñoù oâng hoûi thaêm gia caûnh toâi. Cuoái cuøng, oâng môû ngaên keùo laøm vieäc, loâi ra moät moùn ñoà goùi baèng giaáy baùo, oâng ñöa cho toâi vaø noùi raèng:

"Saùng sôùm ngaøy mai, em coù theå trôû veà vôùi gia ñình. Anh nhôø em ñöa goùi ñoà naøy cho meï anh vaø noùi vôùi baø raèng, ñaây laø quaø cuûa anh gôûi cho baø vaø baûo baø ñöøng lo laéng gì cho anh caû. Baây giôø em coù theå veà doanh traïi thu xeáp ñoà ñaïc, töø giôø ñeán toái luùc naøo caàn anh seõ goïi".

(Sau naøy toâi ñöôïc bieát trong goùi quaø aáy coù 70,000 ñoàng cuõng nhö coù moät soá vaät duïng caù nhaân haøng ngaøy cuûa chuaån töôùng Tö Leänh).

Ñöùng daäy chaøo vò Tu+Leänh trôû veà doanh traïi, loøng toâi baát oån. Toâi linh caûm nhö saép coù ñieàu gì gheâ gôùm xaûy ra cho oâng. Chôø maõi ñeán hôn 6giôø chieàu, khoâng thaáy ñieän thoaïi Tö Leänh goïi, loøng toâi heát söùc boàn choàn, ñöùng ngoài khoâng yeân. Cuoái cuøng, toâi quyeát ñònh chaïy boä leân vaên phoøng Tö Leänh...

Caên cöù Ñoàng Taâm roäng lôùn chìm trong hoang vaéng. Caøng ñeán gaàn vaên phoøng Tö Leänh toâi caøng hoài hoäp. Vaø roài toâi cuõng ñeán nôi. Ñeøn ñuoác trong vaên phoøng vaãn saùng nhö moïi ngaøy, nhöng moät baàu khoâng khí laïnh leõo bao truøm. Toâi roùn reùn böôùc laïi cöûa vaên phoøng, nghe ngoùng ñoäng tónh...Vaãn hoaøn toaøn yeân laëng! Sau cuøng, toâi lieàu ñaåy maïnh caùnh cöûa phoøng laøm vieäc cuûa Tö Leänh böôùc vaøo, moät khung caûnh hieän ra tröôùc maét laøm toâi heát söùc ngôõ ngaøng...

Chuaån töôùng Tö Leänh ngoài guïc ñaàu meâ man treân baøn laøm vieäc. Moät ly röôïu lôùn ñaõ caïn coøn ôû treân baøn. Toâi bieát ñieàu gì ñaõ xaûy ra... Toâi caáp toác lieân laïc vôùi tieåu ñoaøn Quaân Y vaø beänh xaù Sö Ñoaøn. Luùc aáy coøn moät vò thieáu taù baùc só ôû beänh xaù. Toâi lieàn trình baøy nhanh qua ñieän thoaïi tình traïng cuûa chuaån töôùng Tö Leänh. Chôø moät luùc sau, oâng thieáu taù baùc só laùi chieác xe jeep cöùu thöông ñeán vaên phoøng Tö Leänh. Chuùng toâi ñaët chuaån töôùng Tö Leänh naèm treân baêng-ca vaø chôû xuoáng beänh xaù Sö Ñoaøn ngay. Luùc naøy oâng ñaõ meâ man baát tænh. Taïi beänh xaù, sau moät hoài taän löïc caáp cöùu, vò thieáu baùc só buoàn raàu baùo cho toâi bieát, vì thuoác ñoäc ñaõ ngaám vaøo maùu khaù laâu, chuaån töôùng Tö Leänh khoâng qua ñöôïc côn nguy kòch...

Chuùng toâi laëng leõ lau maët cho oâng, ñaët oâng naèm ngay ngaén treân baêng-ca vaø ñöùng nghieâm chaøo vò Tö Leänh ñaùng kính laàn cuoái. Sau khi laáy chaên ñaäy thi haøi oâng laïi, toâi trôû veà doanh traïi thu xeáp ñoà ñaïc vaø quyeát ñònh khuya nay seõ veà Saøi Goøn baùo tin cho gia ñình oâng bieát...

Khi veà tôùi Saøi Goøn, toâi ñöôïc bieát gia ñình Tö Leänh goàm vôï, con vaø meï ñaõ chaïy vaøo laùnh naïn ôû nhaø thöông Grall. Sau khi gaëp ñöôïc gia ñình oâng trong nhaø thöông, gia ñình oâng quyeát ñònh baèng moïi caùch phaûi mang xaùc oâng veà Saøi Goøn.

Saùng hoâm 01.05.1975, meï oâng vaø toâi, moät giaø moät treû, bao nguyeân chieác xe Lambretta, loaïi xe ba baùnh, xuoáng caên cöù Ñoàng Taâm. Chuùng toâi ñeán nôi vaøo khoaûng 10giôø saùng. Khaùc vôùi hoâm qua, hoâm nay caên cöù traøn ngaäp ngöôøi ra vaøo. Keû ñi tìm con, ngöôøi tìm choàng, keû ñi hoâi cuûa,v.v... Xe Honda chaïy loaïn xaï trong caên cöù. Khi xe lam cuûa chuùng toâi chaïy ñeán coång thì gaëp moät boä ñoäi coäng saûn ñòa phöông chaën laïi. Nhö ñaõ saép ñaët tröôùc, meï cuûa Tö Leänh xuoáng xe meáu maùo:

"Con ôi, maù coù thaèng con bò baét ñi quaân dòch, nghe noùi ñaâu noù cheát hoâm qua, cho maù vaøo nhaän xaùc noù ñi con! Toäi nghieäp maù quaù, hoøa bình roài con ai cuõng veà nhaø, rieâng con maù khoâng veà nöõa..."

Noùi xong, khoâng ñôïi cho teân boä ñoäi traû lôøi, baø giuïc toâi leân xe vaø hoái taøi xeà xe lam chaïy leï vaøo caên cöù. Teân boä ñoäi treû cöù ñöùng haù hoác mieäng ra nhìn, chaúng hieåu ra sao caû. Toâi höôùng daãn taøi xeá xuoáng beänh xaù Sö Ñoaøn. Sau ñoù cuøng khieâng thi haøi Tö Leänh leân xe, vaø ñöa veà Saøi Goøn. Veà ñeán nhaø thöông Grall thì trôøi ñaõ toái haún. Ngöôøi ta xaàm xì baùo cho nhau bieát chieàu nay, ôû ñaây, vöøa cöû haønh ñaùm tang töôùng Phaïm Vaên Phuù. Phaàn toâi luùc naøy quaù meät moûi, ñaàu oùc voâ cuøng caêng thaúng, khoâng bieát vôï con hieän giôø ôû ñaâu...

Sau khi taåm lieäm xaùc Tö Leänh xong, toâi ñöùng yeân laëng nhìn oâng laàn cuoái, khoâng daùm chaøo theo nghi thöùc quaân ñoäi vì sôï bò loä tung tích, gia ñình oâng seõ gaëp nhieàu phieàn toaùi. Cuoái cuøng, toâi cuõng phaûi töø giaõ vò Tö Leänh ñaùng kính vôùi hai haøng nöôùc maét ñaàm ñìa ñeå veà tìm vôï con...

Toâi cuõng xin nhaéc laïi moät chi tieát ñaùng löu yù, tröôùc ngaøy 30.04.1975 moät tuaàn leã, toång thoáng Nguyeãn Vaên Thieäu coù phaùi moät chieác tröïc thaêng xuoáng caên cöù Ñoàng Taâm ñoùn chuaån töôùngTu+ Leänh veà Saøi Goøn, nhöng oâng ñaõ töø choái. OÂng chæ cho vôï con veà Saøi Goøn, vaø sau cuøng oâng ñaõ choïn moät caùi cheát anh huøng nhö toâi ñaõ keå cho anh nghe..."

Coâng daân ôi!
Mau hieán thaân döôùi côø...
(Quoác ca VNCH)